చైనీస్ వంటకాలు వండేటప్పుడు వోక్‌లో మంటలు ఎందుకు ఎగసిపడతాయి? దీని వెనుక ఆసక్తికరమైన సైన్స్‌!

చైనీస్ రెస్టారెంట్లలో నూడుల్స్‌, ఫ్రైడ్ రైస్‌, మంచూరియా వండేటప్పుడు పాన్‌ చుట్టూ ఒక్కసారిగా మంటలు ఎగసిపడటం గమనించే ఉంటారు. చెఫ్‌ వేగంగా పాన్‌ను అటూ ఇటూ కదుపుతూ పదార్థాలను గాల్లోకి ఎగరేస్తుంటే.. క్షణకాలం పాటు మంటలు ఎగసి పడతాయి. చూడటానికి ఇది అద్భుతమైన దృశ్యంలా కనిపించినా, దీని వెనుక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం ఉంది.

చైనీస్ వంటకాలు తయారు చేయడానికి సాధారణంగా ఉపయోగించే లోతైన, గుండ్రని పాన్‌ను ‘వోక్‌’ (Wok) అంటారు. రెస్టారెంట్లలో ఈ పాన్‌లను అత్యంత అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద వేడి చేస్తారు. ఇందుకోసం శక్తిమంతమైన గ్యాస్ బర్నర్లను ఉపయోగిస్తారు. పాన్‌లో నూనె వేడెక్కినప్పుడు దాని నుంచి ఆవిరి, సూక్ష్మ నూనె బిందువులు ఏర్పడతాయి. చెఫ్‌ పాన్‌ను వేగంగా కదిలించినప్పుడు ఈ బిందువులు పైకి ఎగిరి బర్నర్‌ మంటకు తగలవచ్చు. దీంతో ఒక్కసారిగా మంటలు ఎగసిపడతాయి.

ఈ మంటలు సాధారణంగా ఒకటి లేదా రెండు సెకన్లలోనే తగ్గిపోతాయి. అయితే, ఇవి వంటను మరింత వేగంగా, అధిక వేడితో చేసే ప్రక్రియలో భాగంగా కనిపిస్తాయి.

వంటకాలకు పొగ వాసన ఎలా వస్తుంది?
చైనీస్ స్టైల్‌లో వేయించిన నూడుల్స్‌, ఫ్రైడ్ రైస్‌కు ప్రత్యేకమైన పొగ వాసన, కొద్దిగా కాలిన రుచి ఉంటాయి. దీనిని కాంటనీస్‌ భాషలో ‘వోక్ హే’ అంటారు. మంచి స్టిర్‌-ఫ్రై వంటకాలకు ఇది ప్రత్యేక లక్షణంగా భావిస్తారు.

అధిక ఉష్ణోగ్రతలపై పదార్థాలను తక్కువ సమయంలో వండటం వల్ల వాటి ఉపరితలం త్వరగా గోధుమ రంగులోకి మారి, ప్రత్యేకమైన రుచులు ఏర్పడతాయి. పదార్థాల్లోని తేమ పూర్తిగా బయటకు వచ్చి అవి ఉడికిపోకుండా, వేగంగా వేయించేందుకు అధిక వేడి సహాయపడుతుంది. నూనె బిందువులు మంటను తాకినప్పుడు ఏర్పడే సువాసనలు కూడా ఈ రుచికి కొంత దోహదపడవచ్చు.

చెఫ్‌ పాన్‌ను నిరంతరం కదుపుతూ పదార్థాలను కలపడం కూడా కీలకమే. దీనివల్ల పదార్థాలు సమానంగా వేడెక్కుతాయి. బయట భాగం చక్కగా వేగి, లోపల తగినంత మెత్తదనం ఉండేలా చేయవచ్చు.

ఇంట్లోనూ ఇలాంటి రుచి పొందవచ్చా?
కొంతవరకు సాధ్యమే. అయితే, రెస్టారెంట్లలో ఉపయోగించే బర్నర్లతో పోలిస్తే ఇంట్లోని గ్యాస్ స్టవ్‌లు తక్కువ వేడిని అందిస్తాయి. అయినప్పటికీ, కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటిస్తే మంచి ఫలితాలు పొందవచ్చు.

వోక్‌ లేదా పాన్‌ను ముందుగా బాగా వేడి చేయాలి. పదార్థాలన్నింటినీ ఒకేసారి వేయకుండా చిన్న చిన్న బ్యాచ్‌లుగా వండాలి. పాన్‌లో ఎక్కువ పదార్థాలు వేస్తే ఉష్ణోగ్రత తగ్గి, అవి వేగడానికి బదులుగా ఉడికే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే, మంటలు రావాలని ఉద్దేశపూర్వకంగా నూనెను మంటపైకి చల్లడం ప్రమాదకరం. దీనివల్ల అగ్ని ప్రమాదం సంభవించవచ్చు. కాబట్టి రెస్టారెంట్లలో కనిపించే ఆ దృశ్యాన్ని ఇంట్లో అనుకరించడానికి ప్రయత్నించకూడదు.